काठमाडौं । बैशाख १७
नेपाली लोकसङ्गीतको विशाल आकाशमा समय–समयमा नयाँ स्वरहरू उदाउँछन्, जसले संगीतप्रेमी श्रोताहरूलाई नयाँ ऊर्जा र अनुभूति दिन्छन् । यस्तै उदाउँदो स्वरमध्ये एक हुन् पूजा क्षेत्री । सरल स्वभाव, मधुर आवाज र लोकभाकासँगको गहिरो सम्बन्धले उनी नेपाली लोकसंगीतको क्षेत्रमा बिस्तारै आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउँदै अगाडि बढिरहेकी छन् । उनका गीतहरूमा गाउँघरको सुगन्ध, प्रेमको मिठास, पीडाको गहिराइ र जीवनका अनेक अनुभूतिहरू झल्किन्छन् ।
कुनै पनि कलाकारको यात्रा सामान्यतया बाल्यकालका साना सपनाहरूबाट सुरु हुन्छ । पूजा क्षेत्रीको कथा पनि त्यहीँबाट प्रारम्भ हुन्छ । गाउँघरको परिवेश, मेलापर्वको रमझम, र लोकगीतको मधुर धुनसँग हुर्किएकी उनले सानैदेखि गीत गुनगुनाउन सुरु गरेकी थिइन् । परिवार र गाउँलेहरूको प्रोत्साहनले उनको आत्मविश्वास बढ्दै गयो । विद्यालयस्तरका सांस्कृतिक कार्यक्रम, स्थानीय मेलाहरू र सामाजिक समारोहहरू उनका पहिलो मञ्च बने । त्यहीँबाट उनले गीत गाउने आत्मबल मात्र होइन, श्रोतासँगको सम्बन्ध पनि सिकिन्। गाउँको खुला आकाशमुनि, मादल र सारङ्गीको तालसँगै गाइने लोकगीतहरूले उनको मनमा संगीतप्रतिको गहिरो प्रेम जगायो ।
समयसँगै पूजा छेत्रीले आफ्नो प्रतिभालाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउने निर्णय गरिन् । प्रारम्भिक अभ्यास, स्थानीय संगीतकर्मीहरूसँगको सहकार्य र सांगीतिक कार्यक्रमहरूमा सक्रिय सहभागिताले उनको स्वरलाई अझ परिपक्व बनायो । उनले गाएका गीतहरूमा नेपाली लोकसंस्कृतिको झल्को स्पष्ट देखिन्छ । विशेषगरी ग्रामीण परिवेशका प्रेमकथा, सामाजिक अनुभूति र जीवनका विविध रंगहरू उनका गीतका मुख्य विषय बने । उनका चर्चित गीतहरूमध्ये “तिम्रो माया, के मा चित्त दुख्यो मयालाइ, मेरो माया जुग जाने खालको, मेला छ कोटैमा, भुरुरु गौथली उड्यो, टुवा टुवा, तन्नेरीको घुइँचो, हाइ मेरो गुन्टुरे, निदमा झुल्याछु, सालको पातैमा, छुट्यो माया पहिलो चरण को, बिरानो बिरानै, हाडि भन्दा कालि’ जस्ता सिर्जनाहरू उल्लेखनीय छन् । यी गीतहरूले उनलाई श्रोतामाझ चिनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् ।
पूजा क्षेत्रीका गीतहरू सुन्दा नेपाली लोकसंगीतको वास्तविक स्वाद महसुस गर्न सकिन्छ । लोकगीतको सरल शब्दावली, भावनात्मक गहिराइ र ग्रामीण जीवनको झल्को उनका गीतका प्रमुख विशेषता हुन् । उनको आवाजमा रहेको मिठासले गीतलाई अझ प्रभावकारी बनाउँछ । श्रोताहरूले उनका गीतहरूमा आफ्नै जीवनका कथा भेट्छन्–कहिलेकाहीँ प्रेमको स्मृति, कहिलेकाहीँ बिछोडको पीडा, त कहिलेकाहीँ उत्सवको उमङ्ग ।
लोकसंगीतलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोडेर प्रस्तुत गर्ने प्रयास पनि उनले गरिरहेकी छन् । यसले पुरानो भाकालाई जोगाउँदै नयाँ पुस्तासम्म पु¥याउने महत्वपूर्ण काम गरिरहेको छ । आजको समय डिजिटल प्रविधिको युग हो । संगीत पनि यसबाट अछुतो छैन । युट्युब, सामाजिक सञ्जाल र विभिन्न स्ट्रिमिङ प्लेटफर्महरूले कलाकारलाई आफ्नो सिर्जना संसारभर पु¥याउने अवसर दिएका छन् । पूजा क्षेत्रीले पनि यही अवसरलाई उपयोग गर्दै आफ्ना गीतहरू डिजिटल माध्यमबाट सार्वजनिक गर्न थालेकी छन् । युट्युबमा सार्वजनिक भएका उनका गीतहरूले देशभित्र मात्र होइन विदेशमा रहेका नेपाली समुदायसम्म पनि लोकप्रियता पाउन थालेका छन् ।
डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत प्राप्त हुने प्रतिक्रियाले कलाकारलाई अझ प्रेरित बनाउँछ । श्रोताहरूको सकारात्मक प्रतिक्रिया र समर्थनले उनको सांगीतिक यात्रामा नयाँ ऊर्जा थपेको छ । संगीत केवल रेकर्ड गरिएको आवाज मात्र होइन; मञ्चमा प्रस्तुत गरिने जीवित अनुभूति पनि हो । पूजा क्षेत्रीले विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम, मेला–महोत्सव र सांगीतिक समारोहहरूमा आफ्नो प्रस्तुति दिँदै आएकी छन् ।
मञ्चमा उनको आत्मविश्वासी उपस्थितिले दर्शकहरूलाई आकर्षित गर्छ । गीत गाउने क्रममा दर्शकसँग संवाद गर्ने शैली, हाँसो–खुसीको वातावरण र भावनात्मक अभिव्यक्तिले उनको प्रस्तुति अझ प्रभावकारी बनाउँछ । यही कारणले गर्दा उनले जहाँ पनि प्रस्तुति दिँदा श्रोताहरूको उत्साहपूर्ण समर्थन पाउँछिन् ।
कुनै पनि कलाकारको सफलता केवल प्रतिभाले मात्र सम्भव हुँदैन; त्यसका पछाडि निरन्तर संघर्ष र मेहनत पनि हुन्छ । पूजा छेत्रीको यात्रामा पनि विभिन्न चुनौतीहरू आएका छन् । संगीत क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा बढ्दो छ । नयाँ कलाकारहरूले आफ्नो पहिचान बनाउन निकै परिश्रम गर्नुपर्छ । आर्थिक कठिनाइ, अवसरको अभाव र विभिन्न व्यावसायिक चुनौतीहरू कलाकारको यात्राका सामान्य पाटाहरू हुन् ।
तर यी सबै चुनौतीहरूलाई उनले धैर्य, मेहनत र समर्पणका साथ सामना गर्दै अघि बढिरहेकी छन् । पूजा क्षेत्रीको विश्वास छ कि लोकसंगीत केवल मनोरञ्जनको माध्यम मात्र होइन, यो हाम्रो सांस्कृतिक पहिचान पनि हो । नेपाली समाजको इतिहास, परम्परा र जीवनशैली लोकगीतहरूमा प्रतिबिम्बित हुन्छ । उनका अनुसार, नयाँ पुस्ताले पनि लोकसंगीतलाई माया गर्नुपर्छ र यसलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोडेर अगाडि बढाउनुपर्छ । यही सोचका साथ उनी आफ्ना गीतहरूमा परम्परा र आधुनिकताको सन्तुलन कायम गर्ने प्रयास गरिरहेकी छन् । कुनै पनि कलाकारको वास्तविक शक्ति भनेको उसका श्रोता हुन् । पूजा क्षेत्रीले पनि आफ्ना श्रोताहरूलाई आफ्नो प्रेरणाको मुख्य स्रोत मान्छिन् ।
सामाजिक सञ्जालमार्फत श्रोताहरूले दिने प्रतिक्रिया, सुझाव र प्रशंसाले कलाकारलाई अझ सिर्जनशील बनाउँछ । उनले सधैं श्रोताको भावना बुझेर गीत गाउने प्रयास गर्छिन् । संगीतको यात्रामा उनले अझ धेरै काम गर्ने योजना बनाएकी छन् । नयाँ गीतहरू र सांगीतिक परियोजनाहरू मार्फत नेपाली लोकसंगीतलाई अझ समृद्ध बनाउने उनको लक्ष्य छ । भविष्यमा देशभित्र मात्र होइन अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पनि नेपाली संगीतलाई चिनाउने सपना उनले बोकेकी छन् ।
नेपाली संगीतको विशाल संसारमा नयाँ प्रतिभाहरूको आगमन सधैं स्वागतयोग्य हुन्छ । पूजा क्षेत्री जस्ता कलाकारहरूले आफ्नो मेहनत, लगनशीलता र संगीतप्रतिको समर्पणले लोकसंगीतलाई नयाँ उचाइमा पु¥याउने सम्भावना देखाएका छन् । उनको स्वरमा गाउँघरको सुगन्ध, नेपाली संस्कृतिको झल्को र जीवनका अनेक भावनाहरू मिसिएका छन् । यही कारणले गर्दा उनी बिस्तारै श्रोतामाझ लोकप्रिय बन्दै गइरहेकी छन् । संगीतको यो यात्रा अझ लामो र सफल बनोस् भन्ने कामना गर्दै, पूजा क्षेत्री जस्ता कलाकारहरूले नेपाली लोकसंगीतलाई अझ समृद्ध बनाउँदै जाने विश्वास गर्न सकिन्छ ।
